Anaberg – Góra Św Anny

  •  

Anaberg - Góra Św AnnyAnaberg – Góra Św Anny

 

Góra Świętej Anny – przez Ślązaków zwana Anaberg – geograficznie jest najwyższym wzniesieniem masywu Chełma, znajdującego się w zachodniej części Wyżyny Śląskiej.
Na szczycie wzniesienia znajduje się bazylika i sanktuarium oraz franciszkański zespół klasztorny z Rajskim Placem z lat 1733-1749, na którym stoi 15 stuletnich konfesjonałów. Jest tu także grota wykonana na wzór groty z Lourdes oraz 40 kaplic kalwaryjnych z lat 1700-1709. Miejsce to od XVIII wieku jest ważnym centrum pielgrzymkowym.

Pierwszy kościół pw. św. Jerzego został zbudowany na górze w stylu gotyckim w 1480 roku. Fundatorami byli Mikołaj i Krzysztof Strzel, właściciele Poręby, Leśnicy i Żyrowej. Na początku XVII wieku przeniesiono z Ujazdu do tutejszego kościoła słynącą z cudów rzeźbę, z drewna lipowego, św. Anny Samotrzeciej z ok. 1480 roku. Zmieniono wtedy też wezwanie kościoła i nazwę wzniesienia zwanego wcześniej Górą św. Jerzego na Górę św. Anny.
W październiku 1655 roku przybyło na Górę Świętej Anny 20-30 franciszkanów z Krakowa. W latach 1656–1659 zbudowali oni tutaj drewniany klasztor. Następnie rozpoczęto przebudowę i rozbudowę starego kościoła. Świątynia zyskała wystrój barokowy, a fundatorem był hrabia Gaschin. W latach 1733–1749 powstał murowany zespół klasztorny do którego w 1768 roku dobudowano Rajski Plac. W latach 1700–1709 na wschodnich stokach góry wybudowano z fundacji hrabiego Jerzego Adama Gaschina 33 kaplice kalwaryjne. 12 września 1779 r. wyruszyła z Bytomia na Górę Świętej Anny pierwsza śląska pielgrzymka, zapoczątkowując ruch pielgrzymkowy do sanktuarium. W związku ze wzrastającą liczbą pielgrzymów, w 1781 roku przebudowano kościół i kalwarię. W 1810 roku klasztor uległ likwidacji, a franciszkanów wysiedlono. Zakonnicy powrócili na Górę św. Anny w 1860 roku, odnowili kościół i dobudowali wieżę zegarową. Od 1875 do 1887 roku w związku z Kulturkampfem znowu klasztor zlikwidowano. W latach 1904–1905 przebudowano klasztor, przedłużając m.in. skrzydło zachodnie. W latach 1912–1913 tuż za północnym murem klasztoru, na miejscu byłego kamieniołomu nefelinitu urządzono plac modlitewny oraz wybudowano grotę na wzór groty z Lourdes. Pomiędzy 1913 a 1916r., w 14 bocznych grotach zbudowano stacje Męki Pańskiej. W latach 1928–1938 powstał – na południe od klasztoru – Dom Pielgrzyma. W okresie od 1957 do 1963 roku przebudowano wnętrza kościoła w stylu neobaroku, wykonując neobarokowe sztukaterie, malowidła ścienne i główny ołtarz.

Na zachodnich oraz północnych stokach wzgórza Góry św. Anny rozlokowana jest duża wieś o tej samej nazwie. Pierwsze wzmianki o wsi istnieją w źródłach z 1679 roku. Na przełomie XVIII i XIX wieku zaczęły powstawać kamieniołomy nefelinitu oraz wapienia. Najbardziej intensywne wydobycie tych skał zaczęło się w latach 80. XIX wieku. W kamieniołomie będącym obecnie rezerwatem, nefelinit i wapień wydobywano do 1946 roku.
W miejscu, w którym znajdował się kamieniołom o nazwie Kuhtal, w 1938 roku powstał amfiteatr, który mógł pomieścić nawet 50 tyś osób. Obok amfiteatru można zobaczyć ocalały piec – jeden z wielu istniejących tu pieców do wypalania wapienia.
W 1988 roku został utworzony Park Krajobrazowy Góra św. Anny. Celem utworzenia parku było zachowanie terenów o najcenniejszych walorach przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych. Obszar Parku obejmuje tereny o bogatej rzeźbie, licznie występują tu chronione gatunki grzybów i roślin. Najcenniejsze obszary Parku uznane zostały rezerwatami przyrody – Góra Św. Anny, Ligota Dolna, Lesisko, Grafik, Boże Oko i Biesiec. Wybudowana autostrada A4 podzieliła Park na dwie części.

 

 

 

Zobacz też

Jesień na Górze św. Anny

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *