Kolonia Kaufhaus w Rudzie Śląskiej to jedno z najstarszych osiedli robotniczych na Górnym Śląsku. Powstała w drugiej połowie XIX wieku w dzisiejszej dzielnicy Nowy Bytom, która nosiła wówczas nazwę Friedenshütte. Dyrekcja wybudowała osiedle z myślą o pracownikach dynamicznie rozwijającej się Huty Pokój. Gwałtowny rozwój przemysłu wymagał szybkiego zapewnienia mieszkań dla tysięcy hutników i ich rodzin. Właśnie dlatego władze zakładu postanowiły stworzyć samowystarczalną osadę tuż obok miejsca pracy.
Inicjatorem powstania kolonii było kierownictwo Huty Pokój. Najbardziej rozpoznawalny punkt osiedla, czyli charakterystyczny dom handlowy, zaprojektował w 1904 roku wybitny architekt Hans Poelzig. To właśnie od tego nowoczesnego wielofunkcyjnego budynku całe osiedle zyskało swoją potoczną nazwę. Mieszkańcy zaczęli nazywać całą okolicę Kaufhausem, a to określenie przetrwało do dzisiaj i weszło do oficjalnego nazewnictwa.
Architektura osiedla opiera się na tradycyjnych śląskich familokach z czerwonej cegły. Budynki reprezentują proste i funkcjonalne formy bez zbędnych zdobień. Projektanci zaplanowali w nich kilkadziesiąt przestronnych mieszkań, co na przełomie XIX i XX wieku zapewniało hutnikom bardzo dobre warunki życiowe. Oprócz domów mieszkalnych na terenie osady powstały rzeźnia, piekarnia, pralnia oraz chlewiki. Dzięki temu mieszkańcy załatwiali codzienne sprawy na miejscu.
Mimo upływu dekad układ przestrzenny osiedla przetrwał w znacznej części do czasów współczesnych. W drugiej połowie XX wieku władze wyburzyły część najstarszych i najbardziej zaniedbanych budynków gospodarczych oraz kilka domów mieszkalnych. Zapobiegli jednak całkowitej degradacji osiedla. Konserwatorzy uratowali kluczowy budynek dawnego domu towarowego oraz wielkie kwartały ceglanych familoków, które dzisiaj tworzą prawnie chroniony zespół zabytkowy.
Współcześnie Kolonia Kaufhaus powoli zmienia swoje oblicze i wpisuje się w przestrzeń nowoczesnego miasta. Miasto oraz prywatni inwestorzy prowadzą sukcesywne prace rewitalizacyjne, które przywracają blask ceglanym elewacjom. Sam budynek zaprojektowany przez Poelziga po adaptacji nadal służy lokalnej społeczności. Osiedle przyciąga dzisiaj badaczy historii, architektów oraz fotografów, którzy szukają autentycznego klimatu dawnego industrialnego Śląska.
Zobacz: Dom towarowy Kaufhaus
|
Podoba ci się ta strona? Wspomóż autora zdjęć symboliczną kawą.
|
Źródła informacji:
- Urząd Miasta Ruda Śląska – zabytki i historia osiedli robotniczych
- Narodowy Instytut Dziedzictwa – rejestr zabytków województwa śląskiego
- Opracowania naukowe poświęcone twórczości Hansa Poelziga na Śląsku